Dla kolekcjonerów

Jak kupić obraz bezpośrednio od artysty

O co zapytać przed zakupem, jak zapłacić i odebrać pracę, jakie dokumenty dostać i jakie prawa przechodzą na kupującego.

Kupując od autora, rozmawiasz z osobą, która zna pracę najlepiej. Nie ma pośrednika, więc warunki ustalacie sami. Ta lista pomoże o niczym nie zapomnieć.

O co zapytać przed zakupem

  • technika, podłoże, dokładne wymiary i rok powstania,
  • czy obraz jest werniksowany i czy farba jest całkiem sucha (obraz olejny schnie kilka miesięcy),
  • czy praca jest sygnowana i gdzie: z przodu czy na odwrocie,
  • czy jest oprawiona albo ma wykończone boki i zawieszkę, czyli czy da się ją powiesić bez ramy,
  • czy była pokazywana na wystawach albo reprodukowana w katalogu,
  • jak o nią dbać: światło, wilgotność, czyszczenie.

Jeśli nie możesz zobaczyć pracy na żywo, poproś o zdjęcia w świetle dziennym, z bliska i pod kątem. Na zdjęciach z bliska widać fakturę, a na zdjęciach pod kątem grubość blejtramu i wykończenie boków.

Płatność

Najprościej zapłacić przelewem albo przy odbiorze. Przy pracy na zamówienie artyści zwykle proszą o wpłatę z góry. Ustalcie na piśmie, czy to zaliczka, czy zadatek, i co się stanie z pieniędzmi, jeśli zamówienie nie dojdzie do skutku. Wystarczy wymiana wiadomości e-mail. Zaliczkę zwraca się, gdy umowa nie zostanie wykonana. Zadatek przepada, jeśli z umowy wycofa się kupujący, a jeśli wycofa się artysta, oddaje go w podwójnej wysokości.

Dokumenty

  • Umowa sprzedaży albo rachunek. Przy droższych pracach poproś o krótką umowę: kto sprzedaje, kto kupuje, jaka praca (tytuł, technika, wymiary, rok), cena i data. Artysta prowadzący firmę wystawi fakturę, a prowadzący działalność nierejestrowaną - rachunek.
  • Certyfikat autentyczności. Potwierdza, że pracę wykonał dany artysta, i ułatwia ewentualną odsprzedaż. Co powinien zawierać, opisujemy w poradniku „Certyfikat autentyczności obrazu”.

Podatek przy zakupie od osoby prywatnej

Jeśli artysta nie prowadzi działalności, a praca kosztuje więcej niż 1000 zł, kupujący płaci podatek od czynności cywilnoprawnych: 2% wartości pracy. W ciągu 14 dni od zakupu trzeba złożyć deklarację PCC-3 (w urzędzie skarbowym albo przez internet) i wpłacić podatek. Przy zakupie od firmy albo galerii tego podatku nie ma.

Odbiór i transport

Odbiór osobisty jest najbezpieczniejszy. Przy wysyłce ustalcie, kto pakuje i kto płaci. Lico obrazu osłania się gładkim papierem, a dopiero na nim folią, bo folia bąbelkowa może odcisnąć się na werniksie. Narożniki zabezpiecza się tekturą, całość pakuje w sztywny karton, a przesyłkę ubezpiecza na wartość pracy. Paczkę sprawdź przy kurierze. Jeśli praca jest uszkodzona, spisz z nim protokół szkody.

Zwrot

Ustawowe 14 dni na odstąpienie od umowy dotyczy zakupów na odległość od przedsiębiorców. Przy zakupie od artysty, który nie prowadzi działalności, takie prawo nie przysługuje. Jeśli kupujesz bez oglądania pracy na żywo, ustal warunki zwrotu przed zapłatą.

Prawa autorskie

Kupujesz pracę, ale nie majątkowe prawa autorskie. Możesz ją powiesić, pokazać gościom, sprzedać albo podarować. Bez zgody autora nie możesz jej jednak drukować, sprzedawać reprodukcji ani używać w reklamie. Gdy pokazujesz zdjęcie obrazu w mediach społecznościowych, podaj imię i nazwisko autora.

W Nasztuki

Przy pracach w galerii Nasztuki artysta podaje cenę i to, czy praca jest dostępna. Przycisk „Kontakt” pokazuje jego e-mail albo telefon. Wszystko ustalacie bezpośrednio, bo nie pośredniczymy w sprzedaży.